Para hepimiz için neredeyse en önemli gündem. Dış görünüş ve marka giyinmek önemli görülüyor. Bunun yanında pahalı mekânlarda takılmak, en yeni teknolojik araçları kullanmak da bir statü olarak görülüyor. Biz yetişkinler bile zorlanırken çocuk ve gençlerle parayı konuşmak daha zor olabiliyor. Ancak çocuğun para yönetimini öğrenmesi çok büyük önem taşıyor.
Ebeveynler çocukları endişelendirmemek için onları evin bütçesi dışında tutabiliyor. Para konuları tabu olabiliyor. Ancak para yönetiminden bu kadar uzakta tutulan çocuklar gerçek hayatla karşılaştıklarında bütçelerini yönetmekte çok zorlanıyorlar. Bu yüzden onu endişelendirmeden evdeki para durumlarını onun yanında konuşabilir, onu finansal konulara dâhil ederek para yönetimini öğretebilirsiniz. Kira, faturalar ve diğer giderler hakkında bilgi verebilirsiniz.
- Çocuğunuza örnek olun. Ona “paranı bilinçli kullan” derken, siz kredi kartı borcunuzu bir başka kredi kartıyla öder konumda olmamalısınız. İstikrarlı ve kararlı olmanız önemli. Bütçe yapacağız deyip, sizi tırtıklamasına izin vermek, başı sıkıştığında destek vermek ya da alışkanlık oturana kadar fazla gevşek davranmak onun bu beceriyi kazanmasını güçleştirecek.
- Çocuğunuzun harçlığını onunla birlikte belirleyin. Hangi ihtiyaçlarını kendisinin karşılayacağını, hangisini sizin karşılayacağınızı konuşun. Onun ödeyeceği kalemleri yazıp, üzerine de kendi harcamaları için olan miktarı belirleyip bütçesini oluşturabilirsiniz. Harçlığını haftalık ya da aylık olarak toplu olarak verin. Para yönetimi becerisi edinebilmesi için bu önemli. Parası planlanan tarihten önce biterse ne yapacağını konuşun. Bütçesini aştığında bunun bir bedeli olduğunu bilmeli.
- Harçlık çocuğun okuldaki başarısı ya da evde yaptığı işlerle ilişkili olmamalı. Odasını topladığı için veya matematik sınavından iyi not aldığı için ona para vermek “ancak karşılığında para alacaksa bir şey yapmayı” öğretir. Bu da çocuğun sorumluluk almaması anlamına gelir. Benzer şekilde bir ceza olarak da kullanılmamalıdır. Ceza olarak harçlığını kesmek, ödül olarak harçlığını arttırmak çocuğun para yönetimini öğrenmesi için işlevsel değil. Bu nedenle çocuklara verilecek ödül ve cezalar harçlıktan bağımsız tutulmalı.
- Temel finans kavramlarını öğretin. Kredi, kredi kartı nedir, nasıl kullanılır, minimum ödeme tutarı, son ödeme tarihi, ödenmediğinde ne olur gibi konularla ilgili bilgisi olsun.
- Bütçesinin belli bir kısmını biriktirmesini öğretmeniz çok önemli. Acil bir ihtiyaç ya da istek durumunda kullanabileceği bir fonun bulunması ona da iyi gelecek.
Para yönetimi önemli bir beceri. Çocuğunuza bunu öğretmek de ona yapabileceğiniz en önemli iyiliklerden. Unutmayın sonsuza dek onun açıklarını kapatamazsınız.
